Debaty i spotkania

DZIEŃ OBYWATELSKI | 30 sierpnia 2014, sobota

SOCJALIZM BYŁ, NIESTETY, BARDZO FOTOGENICZNY
Spotkanie z Chrisem Niedenthalem
godz. 11.0012.30 | sala wystawy czasowej „Solidarność. Przygody idei” (parter)
Jeden z najbardziej cenionych fotoreporterów europejskich, laureat wielu prestiżowych nagród. Syn polskich emigrantów z Wielkiej Brytanii, który w 1998 roku przyjął obywatelstwo polskie.
Był pierwszym zagranicznym fotoreporterem, wraz z angielskim dziennikarzem Michaelem Dobbsem, którego wpuszczono do Stoczni Gdańskiej im. Lenina podczas strajku w sierpniu 1980 roku. Jego zdjęcie przedstawiające transporter opancerzony SKOT stojący na tle kina Moskwa w Warszawie, na którego fasadzie reklamowano na bilbordzie film Francisa Forda Coppoli „Czas apokalipsy” – jedno z kilku tysięcy fotografii, które zrobił z ukrycia w stanie wojennym – zyskało międzynarodową sławę i uchodzi za ikoniczne przedstawienie stanu wojennego w Polsce.
WIĘCEJ

SATYRYK NAZIEMNY SOLIDARNOŚCI PODZIEMNEJ
Spotkanie z Jackiem Fedorowiczem
godz. 13.00—14.30 | sala wystawy czasowej „Solidarność. Przygody idei” (parter)
Aktor i satyryk, z wykształcenia malarz. Od czasów, gdy ze Zbigniewem Cybulskim i Bogumiłem Kobielą założył gdański, studencki teatr Bim-Bom (1954–1960) niezmiennie bawi się metaforą, błyskotliwie komentując rzeczywistość, obśmiewając ludzkie słabości, ułomności systemu i ludzi władzy. W stanie wojennym pozostał czynny w niezależnym życiu kulturalnym jako grafik i artysta estradowy. Jego programy satyryczno-politycznych rozpowszechniane były wówczas w drugim obiegu - poza cenzurą.
WIĘCEJ

AUTORYTETY | publiczne spotkanie i dyskusja
gość | Janina Ochojska
godz. 15.00–16.30 | sala wystawy czasowej „Solidarność. Przygoda idei” (parter)
Polska Akcja Humanitarna świętuje w tym roku 20-lecie działalności. Janina Ochojska, założycielka i prezes PAH, pozostaje niekwestionowanym autorytetem w dziedzinie pomocy humanitarnej. Misja PAH głosi: uczynić świat lepszym przez zmniejszenie cierpienia i promowanie wartości humanitarnych.
Gdańszczanka z urodzenia, astronom z wykształcenia. Od końca lat 70. związana była z opozycją demokratyczną. Po raz pierwszy zetknęła się z wolontariatem w fundacji EquiLibre. W 1992 roku zorganizowała pierwszy konwój polskiej pomocy dla pogrążonej w wojnie Jugosławii. Laureatka wielu prestiżowych nagród.
WIĘCEJ

SOLIDARNOŚĆ A NOWA KULTURA POLITYCZNA | debata
godz. 17.00–19.00 | sala wystawy czasowej „Solidarność. Przygoda idei” (parter)
Ruch społeczny Solidarność przewrócił autorytarny porządek w Europie Środkowo-Wschodniej, otwierając nowe perspektywy dla europejskiej kultury politycznej. 25 lat po upadku komunizmu będziemy się zastanawiać nad tym, na ile świat, w którym dziś żyjemy, jest wciąż wynikiem zdobyczy przełomowych lat 1980–1989?
Shana Penn
amerykańska publicystka, wykładowczyni, feministka, autorka m.in. książek „Podziemie kobiet” (2003) i „Sekret Solidarności” (2014)
Ivan Krastev
bułgarski politolog, filozof polityki, analityk, publicysta, szef Centrum Strategii Liberalnych w Sofii
Ireneusz Krzemiński
polski profesor socjologii, autor pierwszego ogólnopolskiego badania socjologicznego dotyczącego pamięci o Solidarności (2010)
Sławomir Magala
ekspert w dziedzinie zarządzania kompetencjami międzykulturowymi i komunikacyjnymi we współczesnych biurokracjach
Mykoła Riabczuk
ukraiński krytyk literacki, eseista oraz publicysta społeczno-kulturalny i polityczny, poeta

moderator | Jacek Kołtan, kierownik Wydziału Myśli Społecznej ECS

JACK NICHOLSON, JERZY KOŚNIK I STARE APARATY
prezentacja sprzętu i fotografii | 10.30–19.00
spotkanie z Jerzym Kośnikiem | 17.30–18.30
pomieszczenie w ogrodzie zimowym, hol główny budynku ECS, przy windach (parter)
Zdjęcie Jacka Nicholsona ze znaczkiem Solidarności w klapie marynarki – którego użyliśmy, zapraszając Państwa na otwarcie nowej siedziby ECS – w stanie wojennym stało się ikoną buntu ulicy i stało kością w gardle władzy. Autorem fotografii jest Jerzy Kośnik, fotoreporter i artysta fotografik.
Kośnik zajął się fotografią mając 17 lat. Już w 1968 roku dokumentował solidarnościowy strajk studentów Politechniki Warszawskiej. I choć jest absolwentem socjologii, to fotografii oddał życie – pracował dla magazynu „Film”, był społecznym fotografem Zarządu Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”, portretował aktorów. Roger Moore uznał swój portret autorstwa Kośnika za najlepsze zdjęcie zrobione mu poza studiem, a akt Anny Dymnej zaliczono do stu najlepszych fotografii polskich.
Cieszymy się, że w dniu otwarcia ECS będą mogli Państwo spotkać się z Jerzym Kośnikiem.
 
Przygotowaliśmy również pokaz sprzętu fotograficznego i fotografii z lat 80.
Fotografia w czasach PRL była niezmiernie popularnym hobby, mimo że profesjonalne aparaty stanowiły dobro luksusowe. Na każdym rogu w kioskach Ruchu można było zaopatrzyć się w czarno-białe filmy, a u wielu fotoamatorów prowizoryczne ciemnie blokowały współmieszkańcom dostęp do łazienki. Na wywoływanie zdjęć w zakładzie fotograficznym było stać nielicznych, ale w sieci sklepów Fotooptyka można było zaopatrzyć się w sprzęt i chemikalia do samodzielnej obróbki zdjęć. Dominowały aparaty produkcji ZSRR, takie jak smieny i zenity; arystokracją spod lady był sprzęt z NRD – praktici i pentacony.
Nie wszystko można było fotografować. Władze objęły zakazem m.in. zakłady przemysłowe, dworce i mosty. Wprowadzenie stanu wojennego w grudniu 1981 roku spowodowało, że fotografowie znaleźli się na cenzurowanym. W myśl „Dekretu o stanie wojennym” fotografowanie zamieszek ulicznych groziło pozbawieniem wolności; w najlepszym wypadku utratą cennego sprzętu. Każde zdjęcie, które dokumentowało system represji było niebezpieczne, bo objawić mogło prawdę przed światem. Demonstranci zaś upatrywali w nich potencjalnych agentów Służby Bezpieczeństwa, pozyskujących materiał do późniejszej identyfikacji uczestników zajść. Gdyby nie odwaga fotoreporterów, którzy – mimo represji – wychodzili z aparatami na ulicę, towarzyszyli strajkującym w zakładach pracy, utrwalali na kliszach nielegalne działania opozycji, wreszcie, pieczołowicie przechowywali negatywy, o wielu wydarzeniach, ludziach i miejscach nigdy byśmy się nie dowiedzieli.
 
WIELOKULTUROWO | EMIGRANCI W TRÓJMIEŚCIE
godz. 15.0018.00 | teren wokół budynku
Jeśli chcesz poznać mieszkających w Trójmieście emigrantów, zapraszamy na otwarcie Europejskiego Centrum Solidarności! Emigranci z całego świata – od Ukrainy po Chile – opowiedzą o swojej kulturze, o wyzwaniach życia w Polsce, jakie przynosi codzienność, i o tym, jak widzą nas, Polaków. Poznajmy się!
W programie m.in.: spotkania i rozmowy z emigrantami, wystawy zdjęć „Moje życie tutaj – jak się zmieniało?” oraz „Trójmiasto z lotu ptaka” Artema Kholodkova, reportaż filmowy Pameli Palmy Zapaty z projektu „Praktyka obywatelska dla migrantów/ek”, wspólne sadzenie tradycyjnego rumuńskiego drzewa stejar, pokaz strojów czeczeńskich, atelier fotograficzne pełne strojów ludowych z całego świata, a dla najmłodszych – kącik zabaw.
Partnerem akcji jest Centrum Wsparcia Imigrantów i Imigrantek.